zelf een lampion maken voor sint maarten

Eerst even de materialen op een rij

Het mooie aan lampions knutselen is dat de basis meestal al in huis is. Een leeg sap- of melkpak, oude kranten, vloeipapier of zijdevloei, een schaar, lijm en wat verf brengen je een heel eind. Wat je er vaak nog bij nodig hebt, is een lampionstokje met een ledlampje. Die liggen vanaf begin oktober bij de supermarkt en de bouwmarkt voor een paar euro. Zelf maken kan ook: bind een stuk ijzerdraad aan een bamboestok en hang daar een klein elektrisch waxinelichtje aan.

Voor lijm hoef je niets speciaals te kopen. Behangplaksel werkt het fijnst voor papier-maché, maar een papje van één deel bloem op twee delen water doet het net zo goed en is veilig als een peuter er met zijn vingers in gaat. Roer het glad en gebruik het dezelfde dag. Leg voor je begint een oude krant of een stuk zeil op tafel, want vooral de natte technieken worden flink plakkerig.

Houd ook rekening met droogtijd. Een lampion van een sappak is binnen een kwartier klaar, een papier-maché ballon heeft al snel drie dagen nodig. Begin dus niet op de avond van de tiende november met het ambitieuze plan.

In een kwartier klaar: de sappaklampion

Dit is de versie voor peuters en kleuters, en voor iedereen die te laat is. Spoel een leeg pak van een liter goed om en laat het ondersteboven drogen. Knip de bovenkant er met een schaar af, zodat je een open bakje overhoudt. Snijd uit elk van de vier zijkanten een venster, maar laat rondom een rand van ongeveer anderhalve centimeter staan. Zonder die rand zakt het pak in elkaar.

Plak aan de binnenkant van elk venster een stuk vloeipapier in een felle kleur. Dat is precies het werkje dat kleine kinderen goed zelf kunnen doen: lijm smeren en papier aandrukken. Daarna mag de buitenkant versierd worden met stukjes gekleurd papier, stickers of geknipte sterren. Prik tot slot met een breinaald of schaarpunt twee gaatjes tegenover elkaar aan de bovenrand, knoop er een touwtje tussen en hang hem aan het stokje.

Tip voor wie het nog sneller wil: laat je kind de buitenkant beplakken met een gekleurde kleurplaat in plaats van los papier. Dat scheelt knipwerk en het ziet er in het donker verrassend netjes uit.

Bekijk en print de lampionoptocht kleurplaat →

Een kleurplaat die oplicht

Een gewone kleurplaat verandert in een lampionwand zodra je het papier doorschijnend maakt. Print de tekening uit en laat je kind hem inkleuren met wasco of kleurpotlood, het liefst in stevige, warme kleuren. Zwart en donkerblauw blokkeren het licht, dus gebruik die alleen voor de contouren.

Wrijf daarna met een stukje keukenpapier een dun laagje slaolie over de achterkant van het vel. Het papier wordt bijna doorzichtig en vlekkerig nat. Laat het twintig minuten op een schone krant liggen, dan trekt de olie in en voelt het weer droog aan. Rol het vel vervolgens tot een cilinder, plak de rand over elkaar en lijm er boven en onder een strook stevig karton omheen. Zo'n lampion is licht, dus hang hem met twee touwtjes op zodat hij niet scheef gaat hangen.

Voor deze techniek werken tekeningen met grote vlakken het beste. In onze kleurplaten voor Sint Maarten staan onder andere een lampionoptocht en losse lampions die zich hier prima voor lenen.

Papier-maché op een ballon, voor de grotere kinderen

Vanaf een jaar of zeven wordt papier-maché echt leuk, omdat kinderen dan geduld hebben voor het wachten tussen de lagen. Blaas een ballon op tot ongeveer de grootte van een meloen en zet hem met tape vast op een kom, anders rolt hij de hele tijd weg. Scheur kranten in stroken van drie centimeter breed. Scheuren werkt beter dan knippen: gescheurde randen vloeien mooier in elkaar over.

Haal elke strook door het plaksel, knijp het overschot eraf en plak de stroken kriskras over de ballon. Laat de onderkant rond het knoopje vrij, daar komt straks de opening. Drie lagen zijn genoeg. Laat elke laag een dag drogen bij de verwarming of op een luchtige plek, niet in een gesloten kast, want dan gaat het papier muffen.

Als alles kurkdroog is, prik je de ballon door en trek je hem eruit. Knip de opening wat ruimer en schilder de bol met plakkaatverf. Wil je dat hij echt gloeit, plak dan als laatste laag stukjes gekleurd vloeipapier over de verf heen. Maak met een priem twee gaatjes aan de bovenkant voor het ophangtouwtje, op een paar centimeter van de rand, anders scheurt het papier bij de eerste rukwind.

Bekijk en print de sint maarten lampion kleurplaat →

Prikken en ponsen: lampions met een gaatjespatroon

Gaatjes geven het mooiste effect in het donker, omdat het licht er in smalle streepjes uit schijnt. De eenvoudigste variant maak je met een perforator: pons een rij gaatjes langs de rand van een stuk stevig gekleurd karton, rol het op tot een koker en zet het vast met plakband aan de binnenkant.

Wie meer uitdaging zoekt, pakt een leeg conservenblik. Vul het blik tot de rand met water en zet het een nacht in de vriezer. Het ijs houdt de wand stevig, zodat je met een hamer en een dikke spijker een patroon van gaatjes kunt slaan zonder dat het blik indeukt. Teken het patroon eerst met een watervaste stift of plak er een papiertje met stippen omheen. Dit is echt een klus voor groep 6 tot en met 8, met een volwassene ernaast die het blik vasthoudt. Laat het ijs daarna in de gootsteen smelten, controleer de binnenrand op scherpe braampjes en maak een hengsel van ijzerdraad door twee gaatjes vlak onder de bovenrand.

Een geprikt blik is zwaar en koud in de hand, dus houd rekening met een korte route of een volwassene die halverwege overneemt.

Veilig en droog het donker in

Gebruik in een zelfgemaakte lampion altijd een ledlampje en geen echte kaars. Papier, vloeipapier en lijm zijn precies de materialen die je niet in de buurt van vuur wilt hebben, en een kind dat aanbelt let even niet op zijn lampion. Doe er verse batterijen in en stop een reservelampje in je jaszak, want een lampion die halverwege de straat uitgaat levert meer tranen op dan een regenbui.

Over regen gesproken: papier en water gaan slecht samen. Heeft de buienradar niets goeds te melden, hang de lampion dan onder een paraplu, of maak de papier-machébol met een extra laag lijm over de verf heen. Helemaal waterdicht wordt hij niet, maar een paar druppels overleeft hij dan wel.

Schrijf tot slot de naam van je kind op de onderkant. Op school verzamelen alle lampions zich in dezelfde gang en ze lijken in het donker opvallend veel op elkaar. En wie na het knutselen nog even rustig aan tafel wil zitten: print een paar lampionkleurplaten uit, dan kunnen de kleuren voor de echte lampion alvast uitgeprobeerd worden op papier.

Bekijk en print de dora met sint maarten lampion kleurplaat →

Veelgestelde vragen